ويران ، مگر خانه‌هايش ؛ شهر بزرگ اصفهان يهوديه است . ( 323 ) - برخوار : از نواحى اصفهان شامل چندين روستاست . ( 324 ) - ديرالعاقول : بين مدائن كسرى و نعمانيه و فاصله‌اش تا بغداد پانزده فرسخ ؛ در كناره دجله واقع بود ، اما اينك فاصله‌اش تا دجله به اندازه يك مايل است ؛ در ايام آبادانى نهروان ، اين شهر نيز آباد بود . ( 325 ) - فم الصلح : رود بزرگى در منطقه شمالى واسط و در حد فاصل آن تا جبل چندين روستا وجود دارد ، خانه حسن بن سهل وزير مأمون در آنجا بود . ( 326 ) - فاروث : روستائى بزرگ ، داراى بازار در ساحل دجله بين واسط و مذار ، مردمش همگى از روافض و شايد به غلات منسوبند . ( 327 ) - عكبرا : نام شهركى از نواحى دجيل نزديك صيريفين و أوانا ، و فاصله‌اش تا بغداد ده فرسخ راه است . ( 328 ) - زابوقه : موضعى نزديك فلوجه از سواد كوفه . ( 329 ) - مقر : موضعى در بصره در فاصله دو شبانه روز راه ؛ وسط كاظمه است و قبر غالب ابى فرزدق در آن واقع است . ( 330 ) - حسان : روستاى حسان ؛ بين دير العاقول و واسط واقع است و به آن قرنا أم حسان نيز گويند . ( 331 ) - عمان : نام كوره‌اى عربى بر ساحل درياى يمن و هند است ، شهرهاى زيادى را در خود جاى داده و داراى كشاورزى و نخل زياد است ؛ گرمايش ضرب المثل است ، و اكثر مردمانش در اين روزگار پيرو مذهب خوارج و اباضى هستند . ( 332 ) - بحرين : نام منطقه‌اى كه بر ساحل درياى هند بين بصره و عمان قرار گرفته است ، قصبه آن هجر است . ( 333 ) - دردور : موضعى از سواحل درياى عمان ، تنگه‌اى بين دو كوه كه كشتيهاى كوچك در آن رفت و آمد كنند . ( 334 ) - شحر : منطقه‌اى بر ساحل درياى هند در سمت يمن ، و ميان عدن و عمان واقع است . ( 335 ) - عدن : شهرى مشهور بر ساحل درياى هند در ناحيه يمن ؛ نه آبى دارد و نه چراگاهى ، بندرگاه كشتيهائى است كه از هند مىآيند ، بازرگانان به آن رفت و آمد كنند ، لذا شهر تجارتى است . ( 336 ) - خارك : جزيره در وسط درياى فارس و كوه بلندى در ميانه درياست ، از بخشهاى فارس باشد . ( 337 ) - كيش : جزيره‌اى در وسط دريا ، جزء بخشهاى فارس است ، چونكه مردمانش ايرانى هستند . ( 338 ) - اباضيه : پيروان عبد الله بن اباض مىباشند . ( مفاتيح العلوم / خوارزمى / ص 31 ( 339 ) - ديبل : شهرى مشهور بر ساحل درياى هند .